ย้ายเว็บใหม่โดยไม่ให้อันดับ Google หาย

เรื่องที่เจ้าของกิจการกลัวที่สุดเวลาจะทำเว็บใหม่คือ "ทำใหม่แล้วอันดับที่สะสมมาห้าปีจะหายไหม"

คำตอบตรง ๆ คือ หายได้จริง และหายถาวรถ้าทำผิด แต่สาเหตุเกือบทั้งหมดมาจากสามเรื่องเดิม ๆ ที่ป้องกันได้หมดถ้ารู้ล่วงหน้า

สามสาเหตุที่ทำให้อันดับหาย

1. ที่อยู่หน้าเปลี่ยนโดยไม่บอกทางต่อ

เว็บเก่ามีหน้า /product-detail.php?id=42 เว็บใหม่มีหน้าเดียวกันที่ /สินค้า/เนื้อโคขุน/

Google รู้จักที่อยู่เก่า มีคนลิงก์มาที่ที่อยู่เก่า และคนบุ๊กมาร์กที่อยู่เก่าไว้ พอที่อยู่นั้นกลายเป็นหน้าไม่พบ ทุกอย่างที่สะสมไว้กับที่อยู่นั้นหายไปพร้อมกัน

ทางแก้คือ 301 redirect — คำสั่งที่บอกทั้ง Google และคนว่า "หน้านี้ย้ายไปที่นี่ถาวรนะ" ซึ่งจะโอนความน่าเชื่อถือที่สะสมไว้ตามไปด้วย

2. เว็บใหม่ขึ้นไปพร้อมคำสั่งห้าม Google เก็บ

ระหว่างพัฒนา ทุกเว็บควรตั้งค่าไม่ให้ Google เก็บเข้าดัชนี ไม่งั้นเว็บที่ยังทำไม่เสร็จจะไปโผล่ในผลค้นหา

ปัญหาคือ หลายเว็บลืมปิดค่านั้นตอนขึ้นจริง ผลคือเว็บใหม่ที่สวยงามหายไปจาก Google ทั้งเว็บ และกว่าจะรู้ตัวก็ผ่านไปหลายสัปดาห์

นี่เป็นบั๊กที่เจอบ่อยมากจนควรเป็นข้อแรกในเช็กลิสต์วันขึ้นระบบ

3. เนื้อหาหายไปเงียบ ๆ

เว็บเก่ามีบทความ 40 ชิ้นที่เขียนสะสมมาหลายปี เว็บใหม่ดีไซน์สวยกว่ามาก แต่ย้ายมาแค่ 12 ชิ้น "เพราะที่เหลือเก่าแล้ว"

บทความที่ถูกทิ้งคือบทความที่พาคนเข้าเว็บอยู่ทุกวันโดยที่ไม่มีใครสังเกต เพราะไม่มีใครเคยดูว่าหน้าไหนพาคนเข้ามาบ้าง

ก่อนตัดอะไรทิ้ง ต้องรู้ก่อนว่ามันทำงานอยู่หรือเปล่า

ลำดับงานที่ถูกต้อง

ลำดับสำคัญกว่าความเร็ว ทำสลับข้อคือเสี่ยงโดยไม่จำเป็น

ขั้นที่ 1 — เก็บหลักฐานก่อนแตะอะไรทั้งนั้น

ทำก่อนเริ่มออกแบบเว็บใหม่ด้วยซ้ำ

• ดึงรายชื่อ ทุกที่อยู่หน้า ที่เว็บเก่ามี (จาก sitemap เดิม จากระบบหลังบ้าน หรือจากเครื่องมือไล่เก็บลิงก์)
• ดึงรายงานจาก Google Search Console ย้อนหลัง 12 เดือน ว่าหน้าไหนได้คลิกเท่าไหร่ คำค้นอะไรพามาบ้าง
• บันทึกอันดับปัจจุบันของคำค้นที่สำคัญที่สุด 20 คำ

ถ้าเว็บเก่ายังไม่เคยเชื่อม Search Console ให้เชื่อมทันทีแล้วรออย่างน้อย 2 สัปดาห์ก่อนย้าย ไม่งั้นจะไม่มีตัวเปรียบเทียบเลยว่าย้ายแล้วดีขึ้นหรือแย่ลง

ขั้นที่ 2 — ทำตารางจับคู่หน้าเก่ากับหน้าใหม่

นี่คืองานที่สำคัญที่สุดทั้งโครงการ และเป็นงานที่น่าเบื่อที่สุด

กฎสามข้อของตารางนี้

1. หน้าที่เคยมีคนเข้าจริง ต้องมีปลายทาง เสมอ
2. ถ้าไม่มีหน้าที่ตรงกันเป๊ะ ให้ชี้ไปหน้าหมวดที่ใกล้ที่สุด — ห้ามชี้ทุกอย่างไปหน้าแรก เพราะ Google มองว่านั่นคือหน้าที่ไม่เกี่ยวข้องกัน แล้วจะทิ้งความน่าเชื่อถือทั้งหมดที่ควรโอนมา
3. หน้าที่ไม่เคยมีใครเข้าเลยใน 12 เดือน ปล่อยให้เป็นหน้าไม่พบได้ ไม่ต้องฝืน

ขั้นที่ 3 — เตรียมเว็บใหม่ให้ครบก่อนสลับ

• เนื้อหาที่ทำงานอยู่ ย้ายมาครบตามตาราง
• ตั้ง 301 redirect ทุกบรรทัดในตาราง และ ทดสอบทีละบรรทัด ไม่ใช่สุ่มทดสอบ 5 อัน
• สร้าง sitemap ใหม่
• ตรวจว่าเว็บใหม่ ไม่มีคำสั่งห้ามเก็บเข้าดัชนีค้างอยู่
• ตรวจว่ารูปแชร์ขึ้นถูกต้องเวลาส่งลิงก์ในไลน์

ขั้นที่ 4 — วันสลับจริง

สลับตอนที่คนเข้าเว็บน้อยที่สุด ปกติคือเช้ามืดวันธรรมดา ไม่ใช่เย็นวันศุกร์ เพราะถ้ามีอะไรผิด จะไม่มีใครแก้จนถึงวันจันทร์

ขั้นที่ 5 — เฝ้าดู 8 สัปดาห์

อันดับจะแกว่งใน 2–4 สัปดาห์แรกเสมอ แม้จะทำถูกทุกอย่าง เพราะ Google ต้องไล่เก็บใหม่ทั้งเว็บ อย่าเพิ่งตกใจแล้วรื้อกลับ

สิ่งที่ต้องดูคือ แนวโน้ม ไม่ใช่ตัวเลขรายวัน ถ้าผ่านไป 8 สัปดาห์แล้วยังไม่กลับมาที่เดิม ถึงค่อยสรุปว่ามีอะไรผิด

เช็กลิสต์วันขึ้นระบบ

พิมพ์แล้วไล่ติ๊กจริง ๆ อย่าไล่ในหัว

• เปิดหน้าเว็บใหม่แล้วดูโค้ดว่าไม่มีคำสั่ง noindex ค้างอยู่
• เปิดไฟล์ robots.txt แล้วอ่านด้วยตาว่าไม่ได้ห้ามเก็บทั้งเว็บ
• ทดสอบ 301 redirect ทุกบรรทัด ในตารางจับคู่
• ที่อยู่เว็บมี https และเข้า http แล้วเด้งไป https อัตโนมัติ
• เข้าแบบมี www และไม่มี www แล้วไปจบที่แบบเดียวกัน
• ส่ง sitemap ใหม่เข้า Search Console
• ใช้เครื่องมือตรวจของ Google ดูหน้าสำคัญ 5 หน้าว่าเก็บเข้าดัชนีได้
• แชร์ลิงก์เข้าไลน์แล้วขึ้นรูปกับชื่อถูกต้อง
• ระบบวัดผลติดตั้งแล้วและเห็นข้อมูลไหลเข้าจริง
• ฟอร์มติดต่อส่งได้จริง และมีคนได้รับจริง (ทดสอบเองหนึ่งครั้ง)
• เปิดเว็บจากมือถือด้วยเน็ตมือถือ ไม่ใช่ไวไฟ
• เว็บเก่าถูกปิดหรือชี้มาที่ใหม่หมดแล้ว ไม่ปล่อยให้เว็บสองตัวลอยอยู่พร้อมกัน

ข้อสุดท้ายสำคัญกว่าที่คิด — เว็บเก่ากับเว็บใหม่ที่มีเนื้อหาเหมือนกันลอยอยู่พร้อมกัน จะแย่งอันดับกันเอง แล้ว Google จะเลือกเก็บอันเดียวซึ่งอาจไม่ใช่อันที่คุณอยากได้

ควรจ้างหรือทำเอง

งานย้ายเว็บมีสองส่วน ส่วนที่ทำเองได้กับส่วนที่พลาดแล้วแก้ยาก

ถ้าจะจ้าง ให้ถามผู้รับจ้างข้อเดียวว่า "ขอดูตารางจับคู่หน้าเก่ากับหน้าใหม่ก่อนขึ้นระบบได้ไหม"

คนที่ทำงานเป็นจะส่งไฟล์ให้ได้ทันทีเพราะเขาทำอยู่แล้ว ส่วนคนที่ตอบว่า "ไม่ต้องห่วงครับ เดี๋ยวจัดการให้" คือคนที่ยังไม่ได้ทำ

งานย้ายเว็บเป็นบริการเสริมที่ซื้อพร้อมแพ็กหลักได้ และถ้าอยากรู้ก่อนว่าเว็บเดิมมีอะไรที่ต้องระวัง เรามีบริการตรวจสุขภาพเว็บเดิมพร้อมรายงานให้ตัดสินใจก่อนจ้างจริง — ทักมาคุยได้